Thời của "vật liệu xanh"
Hiện nay, cụm từ “vật liệu xanh”
(VLX) đã quen thuộc hơn với người sử dụng, tuy nhiên, để vật liệu này
được sử dụng rộng rãi tại những công trình xây dựng thì vẫn cần thời
gian bởi mọi sự thay thế luôn cần có sự chuyển tiếp.
VLX được người tiêu dùng quan tâm không
chỉ bởi mục đích bảo vệ môi trường mà nó còn đem lại lợi ích thiết thực
cho người sử dụng. Những VLX đang được sử dụng thay thế cho vật liệu “không sạch”
có thể kể đến như: Sơn có hàm lượng VOC thấp, gỗ nhân tạo, gạch bê
tông, gạch nhẹ, kính an toàn, kính cách âm, cách nhiệt, gạch không nung…
Trong thời gian qua, Nhà nước đã hoàn
thiện một số khung quy chuẩn về an toàn tiết kiệm năng lượng đối với
công trình xây dựng và cũng đã có một số điều cấm đối với vật liệu gây
hại cho sức khỏe như amiăng hoặc đã hạn chế được gạch đất sét nung bằng
lò thủ công. Tuy nhiên, vẫn còn một số nhà đầu tư khi xây dựng công
trình sử dụng hoặc cố tình sử dụng vật liệu “không sạch” vì mục đích lợi nhuận mà bỏ qua vấn đề môi trường.
Để nâng cao hiệu quả quản lý, sử dụng
năng lượng tiết kiệm và hiệu quả, Chính phủ đã ban hành Nghị định
102/2003/NĐ-CP về “Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả”. Trong nội
dung của Nghị định có chương đề cập đến vấn đề sử dụng năng lượng tiết
kiệm và hiệu quả trong các công trình xây dựng. Tiếp đó, ngày
17/11/2005, Bộ Xây dựng đã có Quyết định số 40/QĐ-BXD ban hành Quy chuẩn
Xây dựng Việt Nam QCXDVN “Các công trình xây dựng sử dụng năng lượng có hiệu quả”.
Tuy nhiên kể từ đó đến nay nhiều công
trình xây dựng vẫn tiếp tục sử dụng vật liệu không an toàn, không tiết
kiệm năng lượng, kể cả những công trình đưa vào khai thác sử dụng từ
2007 trở lại đây (từ khi Luật Nhà ở có hiệu lực). Đây là một thiếu sót
rất lớn của các nhà tư vấn lập dự án, tư vấn thiết kế, tư vấn thẩm tra
thiết kế, tư vấn kiểm tra chứng nhận phù hợp về chất lượng công trình
xây dựng.
Đơn cử như việc sử dụng kính xây dựng
trong các công trình xây dựng và đời sống xã hội. Nhiều chung cư ở Hà
Nội, đặc biệt nhà ở dân dụng hiện nay các loại kính sử dụng vẫn là kính
một lớp, kính trong chưa bảo đảm yêu cầu hệ số truyền nhiệt và độ an
toàn. Do vậy, khi tiếp nhận và sử dụng căn hộ trong những khu nhà này
thì những sai phạm trên rất khó khắc phục, hoặc chủ nhà cũng không thể
biết những vật liệu trên không sạch để vẫn vô tình ném tiền qua cửa sổ.
Bởi nếu sử dụng kính không an toàn, gặp mưa bão sẽ dễ bị rơi vỡ gây
thương tích, hoặc tốn tiền sử dụng điều hòa khi cửa khung nhôm vẫn
truyền nhiệt từ bên ngoài…
Với những công trình này, nếu người dân
mua nhà khởi kiện ra tòa, các tổ chức tư vấn trên phải bỏ tiền ra đền
theo quy định của Nghị định của Chính phủ số 209/2004/NĐ-CP ngày
16/12/2004 về quản lý chất lượng công trình xây dựng. Đã đến lúc người
mua nhà yêu cầu người chủ đầu tư phải công bố công khai về việc áp dụng
quy chuẩn về VLXD cho sản phẩm bán ra thị trường. Yêu cầu chủ đầu tư
công khai minh bạch các hợp đồng khung về việc mua bán nhà trong đó cam
kết vấn đề sử dụng vật liệu sạch đối với người mua nhà. Đồng thời, cơ
quan quản lý Nhà nước về xây dựng ở địa phương cũng cần nâng cấp chất
lượng trong việc rà soát, nâng cao chất lượng sử dụng vật liệu sạch mà
trong quy chuẩn Quốc gia yêu cầu. Việc kiểm tra và chứng nhận VLXD phù
hợp với chất lượng công trình xây dựng phải là một trong những quy định
bắt buộc.
Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Trần Nam:
Ở
Thụy Sĩ, công trình xanh đã giúp tiết kiệm được 3/4 điện năng, giảm
lượng tiêu hao điện năng/m² xây dựng xuống còn 25% (so với công trình
bình thường) và ở nước ta cũng rất cần có những chính sách khuyến khích
“công trình xanh”, “kiến trúc xanh” phát triển. Tiến tới cấp chứng nhận
xanh cho các công trình đạt chuẩn và coi đó là tiêu chuẩn để bán hàng.
Thực tế đang đòi hỏi phía cơ quan quản
lý Nhà nước phải gấp rút ban hành tiêu chuẩn, quy chuẩn mang tính hướng
dẫn, bắt buộc để áp dụng vào thực tiễn, có lợi cho xã hội, cho người sử
dụng và cả chủ đầu tư. Trong quý II/2011 Bộ sẽ ban hành đầy đủ các văn
bản pháp lý nêu trên giúp cho công tác thiết kế, xây dựng, kiểm tra,
giám sát, nghiệm thu, thanh quyết toán công trình.
Theo Báo Xây dựng.